Suikerplantage Marienburg was een lastig onderwerp omdat veel Surinamers bang zijn over deze verlaten plek te spreken. Door het verwilderde oerwoud duurt het ook ruim twee uur voordat je er uberhaupt bent. Op Marienburg zelf is het verlaten, en hangt er een naargeestige sfeer van vergane glorie. Nooit eerder was hier een camera, nooit eerder zijn de gidsen en bewoners geinterviewd. De ‘paiman’ is tijdens mijn vele bezoeken aan de fabriek altijd duidelijk voelbaar geweest. En toen mijn vijf tapes bij het monteren ineens aan elkaar geplakt en dus onbruikbaar bleken te zijn, geloofde ik haast bijna dat de geesten het nu ook op mij hadden voorzien. Na nog wat flinke hobbels op de weg, is alles toch nog goed gekomen en heb ik mijn film af kunnen maken.

Zie hieronder mijn afstudeerfilm over suikerplantage Marienburg in Suriname.

Ik heb mijn stelling geformuleerd door in Suriname eens kritisch naar de journalistiek en de televisie te kijken. Het viel mij op dat het Jeugdjournaal het enige programma bleek dat kinderen op een duidelijke manier aanspreekt. Ik ben van mening dat televisie een erg mooi medium is om kinderen van alles bij te brengen, en ik vind het Nederlandse SchoolTV Weekjournaal een mooie formule. Ik denk dat Surinaamse kinderen zitten te springen om zo’n programma op de tv.

Hieronder ‘Aap, noot en Mischa’, de visie die ik hierover schreef.

Aap, noot en Mischa

Met het SchoolTV Weekjournaal naar de Surinaamse rimboe

Wie is eigenlijk de baas van de wereld? Wat is een president? Hoe kan het dat in Suriname het de ene maand heel hard en vaak regent en de andere maand het bloedheet is en er geen druppel regen valt? Kinderen zijn nieuwsgierig, erg nieuwsgierig. Dat heb ik gemerkt tijdens mijn stage bij het Surinaamse Jeugdjournaal. Kinderen worden daar zodra ze thuis zijn meteen voor de beeldbuis gezet. Er zijn ongeveer veertig zenders op de Surinaamse televisie – waarvan de helft Braziliaans – en maar een handjevol kinderprogramma’s die bijna uitsluitend cartoons aanbieden. Kinderen worden dus min of meer gedwongen om naar tekenfilms te kijken. Iets anders is er voor hen gewoon niet te zien op televisie. Journaals zijn altijd voor volwassenen. Bovendien wordt in het jeugdjournaal nieuws uit het buitenland of diepere achtergronden niet of nauwelijks behandeld. Het zou voor de educatie en oriëntatie van Surinaamse kinderen goed zijn als er betere en in ieder geval doelgroepgerichtere actualiteitenprogramma’s zouden zijn. Zoals in Nederland het SchoolTV Weekjournaal wekelijks een programma maakt dat door heel veel kinderen op bijna elke Nederlandse basisschool bekeken wordt. De onderwerpen zijn actueel en te behappen voor kinderen. Zo’n programma draagt mijns inziens erg bij aan de sociale ontwikkeling van kinderen, wat in Suriname hard nodig is. Ik pleit dus voor een SchoolTV Weekjournaal in Suriname.

Het SchoolTV Weekjournaal kiest elke week onderwerpen die actueel zijn en die kinderen boeiend vinden. Een vaste presentator zit live in de studio en praat daar met gasten en kondigt de filmpjes aan. Ook gaat hij elke week op reportage. Die reportages zijn in het hele land en de onderwerpen lopen uiteen van een training bij Ajax tot een windmolen in Zeeland. Ook zit er tijdens de live uitzendingen altijd een redacteur paraat die het laatste nieuws bijhoudt. Mocht er tijdens de uitzending belangrijk nieuws zijn, wordt dat doorgegeven aan de presentator en direct live gebracht. Wat ik de kracht van het programma vind, is dat ze achtergronden uitleggen. Een tsunami in Thailand? Wat is dat eigenlijk? Hoe kan het dat de zee ineens zo raar doet? Waar ligt Thailand eigenlijk precies? Liefst leggen ze met bewegende animaties op een makkelijke, maar duidelijke manier uit wat een tsunami precies inhoudt. Dus niet een simpel “dan stroomt de zee als het ware over” van een presentator in een kale studio. Het is televisie dus er moet beeld bij. Kinderen onthouden dingen ook veel beter als ze een beeld hebben om hun gedachten wat meer vorm te geven. Zoals Patti Valkenburg’s boek “Beeldschermkinderen” al duidelijk maakt; ‘…begrijpen kinderen meer dan volwassenen vaak denken. Als gesproken woord overeen komt met de beelden blijft het verhaal ook bij kleinere kinderen beter hangen dan enkel een audio verhaal’.

Het SchoolTV Weekjournaal heeft kinderen uit groep 7 en 8 van de basisschool als doelgroep. In die leeftijdscategorie willen kinderen van alles weten. ‘Wat is een aardbeving precies? Wat is verliefd zijn?’ In Suriname krijgen kinderen lang niet altijd antwoord op hun vragen. Voor hun algemene ontwikkeling zou het goed zijn als er een programma was met deze antwoorden. Ze leren dan op een makkelijke manier over (wereld)politiek, natuur, sociale verbanden. Ter vergelijking, in Nederland barst het van dit soort programma’s. Niet alleen SchoolTV Weekjournaal, maar ook Z@pp, Willem Wever en het Klokhuis zijn populaire kinderprogramma’s. Z@pp heeft zelfs als doelstelling louter tekenfilms uit te zenden met een onderliggende boodschap. Tekenfilms met een aggressieve toon zul je bij Z@pp niet zien.

Hollandse winters

Tijdens mijn vier maanden durende verblijf in Suriname heb ik gemerkt dat kinderen in Suriname heel anders worden behandeld dan in Nederland. Ze mogen geen vragen stellen, niet zeuren en nauwelijks spelen. Kinderen iets bijbrengen doet de juffrouw op school, niet de moeder thuis. De gezinnen waar ik in huis ben geweest hadden continu de televisie aanstaan en daar zaten de kinderen dan met z’n allen naar tekenfilms te kijken. De aangeboren nieuwsgierigheid die alle kinderen hebben, wordt in Suriname een beetje de kop ingedrukt. Ook op scholen houden leerkrachten streng vast aan het lesmateriaal. Dat lesmateriaal stamt vaak nog uit de jaren zeventig en is afkomstig uit Nederland, en in die ouderwetse lessen is er geen plaats voor een ‘televisiekwartiertje’. Zij leren op school dus weinig nieuws uit eigen land. De Surinaamse president Ronald Venetiaan kennen kinderen wel van naam, maar wat die man eigenlijk allemaal doet behalve lintjes doorknippen? Van president Bush en de oorlog in Irak heeft geen kind in Suriname gehoord. Juist vanaf een jaar of zes, zeven, willen kinderen steeds meer weten van de wereld om hen heen. Hoe leven kinderen in andere landen? Hebben ze daar ook scholen? Of slangen op het schoolplein? Er zou volgens mij veel meer aandacht moeten worden besteed aan deze dorst naar kennis.

10 Minuten Jeugdjournaal

Momenteel is er in Suriname maar één programma dat de nieuwsbehoefte van kinderen enigszins bevredigt, namelijk het jeugdjournaal ‘10 Minuten Jeugd’. Dat is een programma dat dagelijks prime time wordt uitgezonden op de grootste landelijke zender, STVS. Elke dag om zeven uur ’s avonds zitten de meeste kinderen voor de buis, en anders wel om half acht voor de herhaling op ABC. Ook wordt het Surinaamse Jeugdjournaal in Nederland op de Amsterdamse zender AT5 uitgezonden. Daar loopt het echter niet gelijk met het Surinaamse jeugdjournaal. Op de website van AT5 staan de uitzendingen van 2007 nog als meest recent.

‘10 Minuten Jeugd’ is vier jaar geleden opgezet door Kids News Network (KNN) van Free Voice, een Nederlandse organisatie die over de hele wereld jeugdjournaals opstart. Er zijn, naast Suriname, inmiddels al jeugdjournaals in Peru, Afghanistan, Zuid Afrika, Indonesie en Zambia. Het Nederlandse NOS jeugdjournaal wordt daar als voorbeeld gebruikt, maar zeker niet als ‘gouden formule’. Volgens Ole Chavannes, programma-manager van KNN, hebben jeugdjournaals een heel duidelijk doel. “Ze zijn belangrijk voor de ontwikkeling en democratisering van een land. Een vrije, pluriforme en kwalitatieve media spelen een grote rol bij deze ontwikkeling.” KNN doet er van alles aan om te zorgen dat het Jeugdjournaal in deze landen alle kinderen bereikt en geen enkel kind uitzondert. Zo wordt het Jeugdjournaal in Zuid Afrika in zeven verschillende lokale talen uitgezonden, zodat het kijken naar dit programma niet een voorrecht is van enkel de Engelssprekende kinderen, maar ook van de kinderen van de verschillende stammen.

Afgelopen maart ben ik begonnen met mijn stage bij ‘10 Minuten Jeugd’ en wat mij opviel was de onderwerpkeuze. Ik vond die tamelijk mager. Er is namelijk maar één grote stad in het land en dat is Paramaribo. De items gaan dus bijna uitsluitend over deze stad. Een groot gemis, lijkt me. Ook de stadse onderwerpen zijn ‘klein’. Zo is een renovatie van het dak van een willekeurige basisschool al nieuws. Ook een kuil in de weg die met fikse regen direct volloopt of een meisje dat hard aan het studeren is voor haar laatste proefwerk zijn dagelijkse kost voor het Surinaamse Jeugdjournaal. Nu besef ik me uiteraard dat Paramaribo ongeveer de enige stad van het land is (de tweede stad van het land- Nickerie- is een dorp met maar één stoplicht bijvoorbeeld), maar het jeugdjournaal vergeet de bewoners van de binnenlanden. Suriname heeft namelijk relatief gezien behoorlijk wat inwoners in de binnenlanden. En ook daar zijn gebeurtenissen die aandacht verdienen. In de binnenlanden zijn bijvoorbeeld nog steeds dorpen die geen stromend water hebben en afhankelijk zijn van het regenwater om te drinken, wassen en koken. In de droge tijd halen zij hun water uit het meer, dat, stilstaand water immers, vol zit met allerhande bacteriën. Als iemand hierdoor ziek wordt, is de dichtstbijzijnde artsenpost ruim vier uur reizen. Een vliegtuig is niet te betalen. Door deze gang van zaken sterven er in het binnenland onnodig veel mensen. Voornamelijk kleine kinderen. De plaatselijke bevolking weet namelijk niet of nauwelijks dat je van het water ziek kan worden. Sommigen hebben nog nooit van bacteriën gehoord.
Als je in zo’n dorp diep in de jungle woont, is er derhalve behoefte aan kennis van buitenaf. Het ideale medium om deze kennis aan te bieden is de televisie, want die hebben de meeste arme gezinnen namelijk wel. Een auto en een televisie, maar geen water uit de kraan.
Het is zo maar een willekeurig item dat door ’10 Minuten Jeugd’ niet behandeld wordt, terwijl dit in mijn ogen wel zou moeten. Maar het is te duur, of brengt te veel logistieke problemen met zich mee. Daardoor blijven de onderwerpen vaak steken op een zeer lokaal niveau (Paramaribo) en leren de kinderen in het binnenland nauwelijks iets over zaken die in hun leven van belang zijn. Paramaribo zou moeten leren over het binnenland en andersom. Want het land is groter dan alleen je eigen woonplaats.

Nita Ramcharan is een van de bekendste journalisten in Suriname en heeft ook een aantal jaar bij ‘10 Minuten Jeugd’ gewerkt als eindredactrice. Zij herkent het probleem. “Ik vind het gebrek aan wereldgebeuren en wereldnieuws een van de zwaktepunten van het Jeugdjournaal”, zegt Ramcharan. “Suriname is geen dorp dus is er grote behoefte om het nieuws in de wereld goed uit te leggen. En vooral voor kinderen is dat heel belangrijk. Ze moeten opgroeien met een visie op de wereld. Daarvoor heb je een goed beeld nodig en moet je ze vertellen waarom iets gebeurt. De oliecrisis bijvoorbeeld, maar ook voedselschaarste, Sudan, de oorlog in Irak enzovoorts.”
De jeugdprogramma’s die nu op de Surinaamse televisie worden uitgezonden, zijn vaak voor de wat oudere kinderen, tieners. En ook deze programma’s gaan vaak uitsluitend over uitgaan, nieuwe winkels die geopend worden of een nieuwe rapgroep. Wereldnieuws past kennelijk niet in het format van een leuk Surinaams jongerenprogramma. Voor de jongere kinderen zijn er eigenlijk alleen cartoons, weet ook Ramcharan. “De kinderen worden doodgegooid met tekenfilms en allerlei importfilms. Gezien het feit dat er veel kinderen zijn en ze erg veel tv kijken, kan je veel meer met dit medium doen. Er zijn niet genoeg educatieve programma’s in Suriname waar kinderen op een spelenderwijs veel meer kunnen leren”, aldus Ramcharan. Dit beschouwend, steekt het jeugdaanbod op de Surinaamse televisie nogal schril af vergeleken bij het aanbod in Nederland. Indiase Bollywoodfilms en cartoons, meer is het eigenlijk niet.

Op Surinaamse scholen wordt de televisie niet gebruikt als middel om kennis over te brengen. Ter vergelijking, in Nederland kijken de meeste kinderen in de klas samen met hun docent naar het SchoolTV Weekjournaal. Het lijkt de ideale manier om de wens van kinderen om tv te kijken, te combineren met het overdragen van kennis. Kinderen zien iets op tv, waarop de docent met zijn leerstof kan inhaken. In Suriname gebeurt dit niet, wat als een gemis beschouwd mag worden.

In de meeste ontwikkelingslanden is tussen de 30 en 40% van de bevolking jonger dan 15 jaar. In Nederland is dat bijvoorbeeld maar 19%. De nieuwsvoorziening in deze ontwikkelingslanden is vaak niet alleen gebrekkig, maar ook totaal niet gericht op deze doelgroep. En dat terwijl kinderen van onder de vijftien een gezonde vorm van nieuwsgierigheid bezitten. Natuurlijk moet je niet te ver doorslaan. Zo ben ik het ermee eens dat kinderen voldoende mogelijkheden moeten hebben om ‘lekker kind te zijn’. Maar als ze dan toch veel televisie kijken, dan het liefst naar een programma waar ze ook nog wat van leren.

Dat het SchoolTV Weekjournaal het volgens mij goed zou doen in Suriname heeft ook te maken met het feit dat zij een programma maken dat precies inhaakt op de wensen van kinderen. Zoals ook in Valkenburg’s “Beeldschermkinderen” staat, verliezen kinderen vanaf een jaar of negen de interesse in speelgoed, en vergroten zij juist de interesse in de wereld om hen heen. Ze kunnen emoties van anderen beter begrijpen en ze zijn vooral geïnteresseerd in emoties van leeftijdsgenoten. Dat er dus altijd wel een aantal kinderen aan het woord is in het SchoolTV Weekjournaal is dus, gezien de studie van Patti Valkenburg, een gouden zet. Voor Surinaamse kinderen zal dat niet anders zijn dan voor Nederlandse kinderen.

Het is te hopen dat er een Surinaamse journalist of programmamaker opstaat die de beleidsmakers duidelijk kan maken dat er een leemte in het aanbod aan jeugdprogramma’s in Suriname is. Iemand die de geldschieters kan uitleggen dat kinderen zich met deze programma’s op een veel bredere manier kunnen ontwikkelen en dat de televisie zelfs een belangrijke, ondersteunende rol zou kunnen spelen bij het onderwijs. Simpele vragen waar kinderen in Nederland doorgaans een pasklaar antwoord op hebben. Wat is een aardbeving eigenlijk precies? Wie is de president van Amerika en waarom is hij zo belangrijk voor de rest van de wereld? Hoe ziet de Surinaamse politiek er eigenlijk uit? En mogen tienjarigen ook stemmen?

Ieder kind, ook in Suriname, heeft een gezonde hang naar feiten, nieuws en kennis. Alleen al het feit dat je kinderen laat zien dat het leven ook anders in elkaar kan zitten dan wat ze in hun dagelijkse leven meemaken, vergroot de kans dat ze gaan nadenken over hoe ze dingen zouden kunnen veranderen en of ze daar een actieve rol in kunnen spelen.

Paard van Troje

Televisie is een ideaal middel om kinderen iets bij te brengen. Kinderen kijken graag tv en zullen doorgaans geboeid luisteren naar een televisieprogramma dat hen op een leuke manier aanspreekt.
Deze Paard-van-Troje-aanpak heeft zich in Nederland inmiddels bewezen. Je biedt de kinderen iets aan dat ze leuk vinden (tv-kijken) en vergroot tegelijkertijd, zonder dat ze er zelf erg in hebben, hun kennis.
Ik denk dat er een grote behoefte vanuit de kinderen is om zo’n programma als het Nederlandse SchoolTV Weekjournaal op de Surinaamse televisie uit te zenden. Een soort nieuwsprogramma dat dagelijks aandacht besteed aan de achtergronden van het nieuws, ‘simpele’ dingen uit de politiek uitlegt en waar er ook ruimte is voor ideeën van kinderen. Want een kind heeft recht op informatie.

Bronnen:

Nita Ramcharan, Surinaams journaliste, oud-eindredacteur 10 Minuten Jeugdjournaal

Ole Chavannes, programma manager KNN, Free Voice

Hennah Draaibaar, hoofdredactrice 10 Minuten Jeugdjournaal Suriname

‘Beeldschermkinderen: theorieën over kind en media’ van Patti Valkenburg

‘The impact of television, radio and print on children’s recall and creative imagination: a review of media comparison research’ van Hans Beentjes en Juliette Walma van der Molen.

‘Television in the lives of our children’ van W. Schramm, J, Lyle en E.B. Parker uit 1961.

Interview met Patti Valkenburg in ‘Intermediair’ van 11 november 2004.

Scriptie van Caroline van der Eerden ‘Kinderradio’ Fontys Hogeschool, mei 2006

Het eerste filmpje is “Kadaverrap”. Ik heb dit in het begin van mijn televisieopleiding (in het begin van mijn vierde jaar) gemaakt met twee studiegenoten. Ik wil graag dit filmpje laten zien omdat ik hier veel werk in heb gestopt. Ik las ergens een artikel over een rapduo dat met grove teksten en harde beats muziek maakte over rottende lijken en verdorven gedachten. Dit leek mij vooral boeiend omdat het mij een nieuw fenomeen leek in de Nederlandse rapscene. Samen met de twee studiegenoten ben ik toen naar een optreden geweest in Zoetermeer en een paar dagen later hebben we een persoonlijk interview gehouden met de jongens op een begraafplaats. Ik heb me voornamelijk met de interviews, productie en montage bezig gehouden.

Het item is vertoond in ‘InSpe TV’ op RTV Utrecht, het programma dat wij wekelijks met een groep studenten maakten. Utrechtse jongeren zijn voornamelijk de doelgroep. Omdat rapper Stijn zelf uit Utrecht komt vond ik het goed passen in het programma.

Zie hieronder het filmpje “Kadaverrap”

Daarom heb ik besloten mijn tweede productie een artikel te plaatsen dat ik heb geschreven tijdens de eerste differentiatie die ik volgde in mijn derde jaar; ‘reportage’.

Dit om te laten zien dat, hoewel ik het liefst daar de aandacht op richt, ik wel meer heb gemaakt tijdens mijn opleiding dan enkel videomateriaal. Ik denk dat het een breder beeld geeft van mijn vier jaar als student journalistiek. Dit artikel was de eerste reportage die ik schreef voor dit vak.

De opdracht was om een uitgebreide reportage te schrijven over iets wat gelinkt was aan jouw eigen achtergrond. Omdat ik zelf uit Oss kom en de SP tijdens de landelijke verkiezingen van 22 november 2006 ongelooflijk goed in de peilingen stond, was ik erg benieuwd hoe de Oss achterban deze avond zou meemaken. Ik vertrok dus naar een smal steegje ergens in het centrum van Oss om samen met de SP-ers van weleer de verkiezingsuitslagen te kijken.

Sjampagne en Prietpraat

De champagneflessen zijn leeg en de schalen met borrelhapjes dreigen ook in zeer rap tempo hetzelfde lot tegemoet te gaan. Gretige handen vullen gretig lachende monden. De verzamelde Ossenaren kijken allemaal naar een groot scherm dat voor in een soort klaslokaal hangt. Achter de enorme camera van sbs6 die achterin alles staat te filmen, verschuilen zich drie mannen die duidelijk niet uit de buurt komen. Het gebulder van deze grote groep Brabanders lijkt hen een beetje af te schrikken.
Het is 22.00 uur,  22 november, de avond van de verkiezingen. De Osse afdeling van de SP kijkt lachend naar het scherm, naar elkaar en naar de bar.  Wethouder Jules Iding krabt aan zijn baard en kijkt verlegen op zijn horloge. Hij is dit soort avonden gewend, als man van het eerste uur.
Dan stapt hij naar voren met een verfrommeld papiertje in zijn hand en schraapt zijn keel. De mensen zijn ineens stil, alleen de camera zoemt tevreden.
“Bedankt dat jullie hier allemaal zijn, op deze bijzonder dag voor de SP, op deze bijzondere dag voor Nederland!” Gejuich, geklap, geproost, Jan Marijnissen zelf was er jaloers op geweest. “We hebben in de peilingen al twintig zetels, wie had dat gedacht. Allemaal dankzij mensen zoals jullie, die denken aan wat goed is voor ons land.” Als er tienermeisjes aanwezig waren geweest, waren ze in tranen uitgebarsten. “Eindelijk gaat het de goede kant op met Nederland, allemaal dankzij een groepje Ossenaren die hardop durfden te spreken, die harder dan andere jongeren in de jaren 70’ hun stem lieten horen voor de arbeiders, die niet alleen zeurden, maar ook iets deden!”

En daar slaat hij de spijker op de kop. Drie weken na de verkiezingen, als de drukte en de euforie weer een beetje gezakt zijn na de enorme overwinning die de SP landelijk behaalde, lijkt Iding een stuk kalmer. “Het was eigenlijk gewoon een rebelse groep jongeren, meer niet.” Jules Iding legt heel zorgvuldig het theelepeltje naast zijn kopje. Hij kende ze allemaal, de jongens van vroeger, verteld hij. Jan Marijnissen natuurlijk en zijn vriendjes Gerard Gerrits, Wim Dijkstra en meerderen die zich snel aansloten bij deze brutale knapen. “Ze pasten helemaal in de jaren 70’ sfeer, links en rebels. Jan, als geboren en getogen Ossenaar had weinig verzet van huis uit, zijn vader overleed vroeg en zijn moeder liet hem zijn gang gaan. De stad Oss was in die tijd saai en politiek afgestompt. Precies zoals Jan het ook zelf vertelt in ‘Het geheim van Oss’, een boek over de beginjaren van de Socialistische Partij.”
Hier staat ook het verhaal van de jonge Jan en Gerard die voor een plaatselijk politiek blad als journalisten op pad gaan naar het centrum van de stad. Daar stond namelijk een voorlichtingbus van het leger. In die bus beginnen zij tegen de voorlichtingsofficier over de Griekse staatgreep die net daarvoor gepleegd was en waar zij zich erg druk om maakten. De voorlichtingsofficier vindt de staatsgreep van Papadopoulos gerechtvaardigd omdat in Griekenland links een meerderheid dreigde te behalen bij de verkiezingen. Dit was natuurlijk tegen het zere been van Jan en Gerard. “Dus zodra in Nederland een linkse meerderheid dreigt te komen, vindt het Nederlandse leger een staatsgreep ook hier gerechtvaardigd!”
De twee geschokte jongens schrijven een stuk waarin ze oproepen tot verzet. “’Anders zitten we op niet al te lange termijn in dezelfde situatie als de Grieken.”’ riepen ze toen.”

Oss heeft echter niet alleen maar een stel opgeschoten jongens die het allemaal anders willen. In 1968 opent er in de Dr. Hermanslaan, net achter het centraal station, het Jongeren Advies Sentrum. Initiatiefnemer; kapelaan Henk van Hedel. “Hij wilde een open huis voor jongeren. Iedereen moest zich vrij voelen om hun meningen en ideeën te uiten, niet alleen de werkers omdat die er meer van zouden weten. Anderen, studerende jongeren en scholieren hadden ook evengoed recht van spreken.” Iding kent de hele geschiedenis van de SP uit zijn hoofd. “Als ik iets niet heb meegemaakt zelf, werd het wel verteld door de anderen. Hoeveel avonden hebben we niet bij elkaar gezeten en al rokend en drinkend zitten discussiëren over hoe het toch verder moet met onze stad. Later werd dat natuurlijk ons land.”

De champagne schuimt al wat minder enthousiast, maar het temperament van de barvrouw en de barbezoekers is er niet minder om. Anneke de Bres, Leo Auwens, Piet van de Akker, ze komen allemaal even een drankje halen bij Ans, de barvrouw die deze koude novemberavond de verkiezingsangsten wegspoelt met haar vrolijkheid. “Ik ben ooit nog eens uitgeroepen tot erelid van de Osse SP.” Vertelt ze trots. “Meer omdat ik achter de schermen zo actief ben. Zoals vanavond, grote stress, Jan en nog wat Ossenaren naar Amsterdam om daar de uitslag van de stemmen te horen en te feesten, ik zorg dat hier in Oss de glazen gevuld blijven en de hapjes blijven komen.” Deze oude garde wordt gerespecteerd in de socialistische gemeente, nooit slaan die vele hapjes hen over of zijn hun glazen leeg. Ze worden op de schouders geslagen, gefeliciteerd. Wethouder Iding zit vooraan en neemt ze trots in ontvangst. Hij was erbij, toen de fabrieksarbeiders in Oss gingen staken, hij was erbij toen de SP bekend werd en door de fabrieksstad wordt omarmd, hij was erbij toen deze politieke partij landelijk ging en nu is hij er ook bij, nu er zo’n grote winst wordt behaald dat ‘zijn’ partij misschien wel in de landelijke regering komt.

Het is de eerste echt koude dag van december. Iding blaast in zijn handschoenloze handen. “Prachtig. Het voelde echt een beetje als een droom die uitkwam, waar we jaren op hebben moeten wachten. Eindelijk werden mensen wakker geschud. Dat we waarschijnlijk niet in de regering komen viel te verwachten. We moeten niet teveel toegeven, dan maken we onze plannen niet waar. En we moeten wel geloofwaardig blijven als partij.” De SP- ruimte aan de Linkensweg, net tegenover de Kerk, ziet er van buitenaf leeg uit, op wat kleine tafeltjes na. Het Medisch Centrum wat ertegenaan ligt lijkt net zo verlaten. Dit medisch centrum, de vleeswarenfabriek Zwanenberg, het oude  farmaceutisch bedrijf Diosynth, Oss is, blijft en wordt steeds meer een visitekaartje van deze partij. Dat in deze stad SP de grootste partij is, blijkt overal uit. Al was het alleen maar deze wethouder die uiterlijk volledig kalm zijn auto instapt om nog snel wat kerstwensen na te komen. Hij heeft even genoten van de landelijke trots, nu zijn het weer de Osse aangelegenheden die zijn aandacht opeisen. “We hebben weer fabrieksarbeiders in de problemen.”

De schalen zijn leeg en de inhoud van de glazen was lang daarvoor al verwisseld van champagne naar waterig bier. Als op het scherm rond middernacht de definitieve uitslag bekend wordt gemaakt zijn er al veel minder enthousiastelingen dan twee uur daarvoor. De tafel vooraan, waar Iding omringd zat door tientallen mensen, zit hij nu alleen. De nerveuze glimlach is er echter niet minder om. Op het scherm ziet hij Jan Marijnissen feesten en zich klaar maken voor het slotdebat met de lijstrekkers van de  grootste partijen van Nederland. In het zaaltje pakken de cameramensen hun spullen in, Ans is de bar aan het poetsen. Mensen nemen dronken en vrolijk afscheid van hun beste vrienden binnen en vertrekken naar huis, ze werken morgen allemaal weer in de Osse nijverheid. En trots als een Feyenoord slogan hebben ze gedaan wat ze ruim vijfendertig jaar geleden al zeiden. Geen woorden, maar daden.

Bronnen:

Boek: “Het geheim van Oss” Kees Slager

Jules Iding (SP wethouder Oss) 0412 633894
Carla Steenman (SP lid, oud gemeenteraadslid) 0412 637407
Leo Auwens (SP lid sinds begin) 0412 633880
Piet van den Akker (SP lid, sinds begin) 0412 646646
Anneke de Bres (Ons Medisch Centrum Oss, SP lid) 0412 638885/ 0412 648660
Ans van Heumen  (barvrouw, administratie SP Oss) 0412-632148
Marleen Claassen (Voorzitster dagelijks bestuur SP Oss) 0412 636993

www.oss.sp.nl

Mijn eerste stage was bij Omroep LLink op de radioredactie. Ik ben daar begonnen bij het programma Desmet Live op Radio 5, en aan het einde van dat seizoen ben ik overgestapt naar Llinke Soep op Radio 1.

Mijn tweede stage heb ik gelopen in Suriname bij het 10 Minuten Jeugdjournaal.

Daar heb ik zowel camera, interview als editing gedaan.

Zie hieronder het beoordelingsformulier van stagebegeleider Hennah Draaibaar. Helaas heeft ze niet alles ingevuld.

STAGEBEOORDELINGSFORMULIER

Naam stagiair/e: Sofie Koevoets
Opleiding: Journalistiek
Stageplaats: jeugdjournaal Suriname
Redactie:
Praktijkbegeleider: Hennah Draaibaar
Stageperiode: 1 maart 2008 tot en met 1 juni 2008
Eerste stage/tweede stage: Tweede stage

A.     Algemeen

1.    Korte samenvatting van het verloop van de stage
(ontwikkeling van de stagiair/e tijdens de stage):

2.    Productie:

O    V    G
Kwaliteit        x
Kwantiteit        x

3.    Oordeel over persoonlijke leerdoelen van de stagiair:

De stage was wat rommelig en dat had vooral te maken met de combinatie afstuderen en stage lopen. Deze vorm bleek toch niet te werken. Misschien ook omdat Suriname toch een ander land was voor Sofie en  dingen daardoor lastiger gingen dan ze had verwacht.

1.

2.

3.

4.

5.

O    V    G
4. Journalistieke (mediumspecifieke) vaardigheden        x
5. Inzicht in organisatie en werkwijze van de redactie        x
6. Inzicht in de functie van het medium        x
(allemaal voldoende)

B.     Hoe beoordeelt u de journalistieke competenties
van de stagiair/e?

O    V    G
Onderwerpen en invalshoeken bedenken        x
Plannen en organiseren        x
Research en gebruik van bronnen        X
Nieuwsgaring/ professioneel communiceren        X
Interviewtechniek        X
(Nieuws)selectie                X
Scheiden feiten en commentaar                nvt
Structureren            nvt
Productie korte (nieuws)berichten, rubrieken        nvt
Productie meer omvattende producten
(verslagen, interviews, langere artikelen)        nvt
Productie complexe producten        nvt
Schrijfcapaciteiten: spelling, stijl, zinsbouw        nvt
Redigeren            nvt
Koppen en intro’s maken        nvt
Mediumspecifieke aspecten (omgaan met beeld, geluid)        nvt
Doelgroepgerichtheid        nvt
Creativiteit        x
Algemeen kennisniveau            x
Mediumspecifiek kennisniveau        x
Achtergronden en verbanden zoeken        x

(allemaal voldoende)

C.    Hoe beoordeelt u de journalistieke attitude van de stagiair/e?

O    V    G
Inzet/ motivatie        x
Initiatief        x
Deelname in vergaderingen        x
Verantwoordelijkheidsgevoel        x
Werktempo/ werken onder tijdsdruk        x
Doorzettingsvermogen        x
Flexibiliteit        x
Kritisch vermogen        x
Betrouwbaarheid        x
Collegialiteit        x
Communicatie        x
Journalistieke ethiek        x
(Allemaal voldoende)

D.     Hoe beoordeelt u de geschiktheid van de stagiair/e voor de journalistiek/ dit medium?

1.    Eindoordeel:

uitgedrukt in een cijfer:
O onvoldoende    4 en 5
O voldoende    6
O ruim voldoende    7
O goed    8
O uitstekend        9

2.     Heeft u iets gemist in de vaardigheden/ kennis van de stagiair/e? Wat?

3.     Hoe zou de opleiding deze leemte(n) kunnen opvullen?

4.     Heeft u nog een advies aan de opleiding t.a.v. de stagevoorbereiding, het stageverloop
of de stagebegeleiding?

5.     Andere opmerkingen?

Daarna ben ik overgestapt naar het jongerenprogramma Llinke Soep op Radio 1. Ik heb deze stage afgerond met een 8.

Helaas heb ik het beoordelingsformulier dat Mirjam de Winter, mijn begeleider daar, ingevuld heeft niet in mijn bezit. Ik kan dat hier dus helaas niet plaatsen.

Het verslag hieronder gaat over de eerste zomeruitzending, live vanaf het Zomercarnaval in Rotterdam. Ik had de locatie van onze mobiele studio geregeld, de gasten, de hapjes, de meeste voorgesprekken geproduceerd en de dagen voor de bewuste vrijdag ben ik bijna elke dag op pad geweest met de Llink bus om dingen te kopen voor onze mobiele LLink woonkamer/studio. De vrijdag zelf met een bus alles opgebouwd en ons plekje op de Coolsingel bewaakt.

Ik plaats dit verslag in mijn afstudeerdossier onder de noemer ‘joker’ omdat het niet een echte productie betreft, maar voor mij wel een heel duidelijk beeld geeft van mijn productiekwaliteiten voor een live radioprogramma. Dit moment vond ik een van de mooiste van mijn hele stage en misschien wel van mijn hele opleiding journalistiek tot dusver.

Juist omdat alles misging, kwam ik pas achter mijn daadkracht tijdens stressmomenten in een live radioshow. Ik denk nog steeds dat mede door deze eerste zomeruitzending ik mijn 8 heb gekregen bij Llink.

Weekverslag Llinke Soep Zomercarnaval

Week 9

Deze week was de eerste live uitzending vanaf locatie. Vorig jaar waren de zomeruitzendingen semi-live. Ze namen alles dan donderdag op en knipten er wat in, zodat het vrijdag helemaal goed was. Komt echt mega veel bij kijken. De NOB moest geregeld worden om live techniek te verzorgen, de gasten moeten anders worden voorbereid want we zitten op locatie, de voor-tussen- en nagesprekken moesten al ruim een dag vantevoren geschreven want daar was vrijdag geen tijd meer voor. Ik heb deze eerste uitzending erg veel gedaan, ik had een brassband geregeld, een Antilliaanse mevrouw met dito hapjes, de Queen Zomercarnaval van dit jaar en een organisatrice van het Zomercarnaval. We zaten midden op de Coolsingel tussen de bands, dus behoorlijk veel achtergrondgeluid. Gelukkig had de NOB voor iedereen koptelefoons zodat het gesprek gewoon goed te verstaan was voor de gasten.

We hadden Llinke Soep t-shirts laten maken die we zelf aan deden en die we voortaan gaan uitdelen aan de gasten in het programma. Vrijdag’s moesten Barbara en Marcel nog best veel monteren en teksten schrijven (bleek naderhand dat we alledrie afzonderlijk alle teksten hadden geschreven, dat gaan we dus even afstemmen volgende week). Ik ging vast met Roel (de sterke man van de redactie) de mobiele Llinke studio/woonkamer ophalen en opbouwen op de Coolsingel. Heel gedoe want het paste niet allemaal in een keer in de bus, dus moesten we twee keer rijden en we konden er van geen kant in omdat alles afgesloten was. De man met wie we hadden afgesproken was er nog niet dus heb ik zelf dranghekken staan sjouwen en politie agenten lief aangekeken. Had dag ervoor al een enorme partytent gekocht die over de woonkamer heen gezet kon worden zodat we geen last zouden hebben van eventuele regen. Roel en ik hebben ongeveer vier uur staan sjouwen en uiteindelijk stond alles. Ik heb nog vlug even wat kaarsen en andere ‘homy touches’ zoals flesje rose et cetera voor de gasten gekocht en toen was het klaar. De sfeer op Coolsingel was echt helemaal te gek, wel was het erg spannend hoe de uitzending zou gaan.

Tijdens de uitzending kwam de mevrouw van de hapjes een half uur te laat en de brassband kwam niet opdagen. Ik heb de manager van de band met wie ik had afgesproken vier keer gebeld, toen kwam ze aan met drie jongens, zonder muziekinstrumenten. Ik had met haar afgesproken dat ze het hele uur, de voltallige band zou komen spelen. Toen ik haar daarom aan de mouw trok toen ik haar eenmaal had gevonden (ik was paniekerig aan het rondrennen backstage) snauwde ze me toe: “Ik heb het te druk, je regelt zelf maar wat.” Toen ik mezelf had tegengehouden haar een klap te geven zag ik een andere brassband van ongeveer 40 man aankomen die net klaar waren met spelen. Heb meteen gevraagd of zij dan ‘on national radio’ wilden en dat wilden ze. Het draaiboek klopte inmiddels al van geen kanten meer dus toen ik bij de studio aankwam (20 meter verderop hoor) met een voltallige brassband achter me aan, gingen de monden even wijd open van schrik. Maar was alleen maar goed natuurlijk. Het klonk super en we werden meteen omringd door duizenden toeschouwers die dachten dat bij ons de finale van de brassbands begonnen was (die was eigenlijk een half uur daarna, een podium 50 meter bij ons vandaan). Tv-ploegen, de hele mikmak.
In het laatste kwartier heb ik nog een keer geprobeerd die band die officieel zou komen te fiksen, die gingen op hun dooie akkertje instrumenten uitladen, ik heb er twee meegesleurd en die hebben nog geen twee minuten gespeeld. Ze werden ook nog eens overstemd door een brassband die achter voorbij kwam. Ik kapte ze dus af omdat het gewoon niet klonk door elkaar en werd meteen uitgescholden. “We are professionals, we played for the fucking Queen of England. Who do you think you are?!” Ik heb daar niet op gereageerd, als hun manager geen afspraken kan maken moeten ze niet boos worden op mij. Als ik een 20-koppige band verwacht en kan op het laatste ogenblik alleen twee chagrijnige trommelaars krijgen, jammer dan.
(De hapjes waren trouwens gearriveerd inmiddels)

Na de uitzending was iedereen helemaal opgelucht en zijn we als een gek bier en rose gaan drinken. Heb alleen nog nooit zo stressvol gewerkt. Ik kreeg gelukkig wel heel erg veel complimenten dat ik die brassband tevoorschijn had weten te toveren. Was echt een te gekke dag. Wel heel erg lang…

Afgestudeerd HBO Journalistiek, werkzaam als camjo en beeldredacteur bij Goedemorgen Nederland van de KRO.

Studie

In september 2004 ben ik begonnen aan de opleiding journalistiek in Utrecht. Augustus 2008 ben ik afgestudeerd met een 8.

Van september 2003 tot en met juli 2004 studeerde ik Integrated Communication Management aan de Hogeschool Utrecht.

In 1998 ben ik begonnen met tweetalig vwo aan het Maasland College te Oss. Ik ben na drie jaar overgestapt op de havo.
In 2003 heb ik mijn havo diploma behaald aan het Maasland College te Oss.

Werkervaring

Momenteel werk ik als camjo en beeldredacteur bij KRO’s Goedemorgen Nederland. Dat is een dagelijks actualiteitenprogramma op Nederland 1.

Ik maak hier korte reportages bij de actualiteiten in het programma, ik bedenk de items en doe zelf ook itemregie. Mijn functie als beeldredacteur houdt in dat ik beeldmateriaal bij elk onderwerp in de uitzending zoek en dat monteer.

Van september 2008 tot en met december 2008 werkte ik als camjo en itemregisseur bij Teleac NOT. Ik bedacht, produceerde en filmde onderwerpen. Mijn camjo functie hield in dat ik zelf met een camera op pad ging en het interview deed. Als de presentator mee ging, deed ik itemregie. Tijdens de opnamedagen in de studio was ik floormanager en/of regie-assistent.

Daarnaast werkte ik als freelance cameravrouw voor verschillende opdrachtgevers.

Van maart 2008 tot en met mei 2008 heb ik stage gelopen bij het Surinaamse Jeugdjournaal in Paramaribo, Suriname. Ik heb daar verschillende functies vervuld, van cameravrouw tot editor tot interviewer. Ik heb veel kunnen leren, vooral over het maken van televisie voor kinderen. Ook het werken en wonen in een ander land heeft me veel bijzondere ervaringen opgeleverd.

Van mei 2007 tot en met augustus 2007 heb ik stage gelopen bij Omroep Llink. Ik heb daar bij twee radioprogramma’s geleerd radio te maken, en alles wat daarbij komt kijken.
Zowel reportages maken, als floormanagen van het live programma Desmet Live (inmiddels heet het programma OBA Live).

Van november 2006 tot en met maart 2007 heb ik gewerkt als moderater bij Skoeps.nl. Dat is een nieuwssite waarop foto’s van ooggetuigen geplaatst worden. Ik selecteerde daar de foto’s en maakte er koppen en nieuwsberichten bij. Ook koppelde ik het aan (indien beschikbaar) Novum nieuws.

Relevante activiteiten

Ik kan videomateriaal monteren met Final Cut Pro en Avid. Ik kan ook radioreportages maken en monteren met Dalet.

Ik ben studentassistent van Campus Radio geweest. Ik begeleide daar studenten die willen leren radio maken. Campus Radio is een studentenprogramma en wordt dagelijks uitgezonden op Roulette FM. Ik leerde mijn studenten monteren, reportages maken, presenteren en regie.